Geloof ligt op straat. Letterlijk soms! Ik reed op de Ring-Noord achter een busje van ‘Credo Bouw’. Dat vond ik een fascinerende bedrijfsnaam. Credo, Latijn voor ‘Ik geloof’, is het eerste woord van de Apostolische Geloofsbelijdenis. Die wordt dan ook vaak het ‘credo’ genoemd. ‘Ik geloof Bouw’. Zou de oprichter gelovig zijn? Of vond hij of zij het gewoon een leuk woord? Zou Credo een achternaam zijn?

In het Rotterdamse Platform Levensbeschouwelijke en Religieuze Organisatie zeggen we altijd:

  • We streven er allemaal naar om een goed mens te zijn
  • We hebben van uit onze overtuiging onze medemens lief
  • We hebben een verschillende inspiratie om zo in het leven te staan
  • Als we respect hebben voor elkaar inspiratie kunnen we de handen ineen slaan en er een mooiere stad, mooier land van maken.

Respect voor elkaars overtuiging, respect voor wie je bent als mens. Het zijn mooie drijfveren. Ik geloof in dat respect en die tolerantie naar anderen. Onze medemensen, onafhankelijk hun geloof, levensovertuiging, geaardheid, ras of gender. Belangrijke basis, inspiratie voor een verbonden samenleving.

Is er ook een grens aan tolerantie en respect? Mijn stelling is: de grens aan tolerantie en respect ligt bij het disrespect en de intolerantie van de ander! Uiteraard kan je begrip hebben voor andere standpunten, het gesprek aangaan, maar er is een grens  en die grens mag – en moet zelfs – hardop worden uitgesproken. Zonder dat uit te spreken kan de maatschappij verworden tot een maatschappij van uitsluiting en in haar ergste vorm zelfs tot een maatschappij, waarin genocide geaccepteerd wordt.

Deze maand herdachten we de Jom Hasjoa. (Deze herdenking is uitgezonden door Open Rotterdam.) Een herdenking, niet alleen aan alle slachtoffers, vermoord omdat zij Joods waren, maar ook aan hoe het heeft kunnen gebeuren. Hoe een keuze tegen de Joodse bevolking van disrespect, naar intolerantie, uitsluiting, ontmenselijking, verwijdering en systematisch vermoorden heeft kunnen leiden met hulp van (een deel van) de plaatselijke bevolking. In Nederland, in Europa, in de tijd van ons, onze ouders, grootouders, mensen zoals u en ik.

Ik zeg niet dat ieder disrespect, iedere intolerantie daartoe zal leiden. Maar daartoe kán het leiden. Als er geen grens wordt getrokken én er geen respectvolle verbinding plaatsvindt. Ook voor die verbinding zal ik mij en vele leden van het Platform blijven inzetten. Op allerlei manieren. Bijvoorbeeld met de Vredestafels in de verschillende wijken. Waar Christenen, Moslims, Hindoes, Boeddhisten, Humanisten en vele anderen elkaar ontmoeten. Ontmoetingen, waarin we elkaar in al onze verschillen als mens ontmoeten en als mens mogen leren kennen. Ruimte voor respectvolle interactie, die ook fel en helder mag zijn, maar die altijd een grens kent: de grens van intolerantie en disrespect. Laten we die verbinding opzoeken én die grens blijven uitspreken. Want alleen samen kunnen we één stad worden, zijn en blijven!

Dorine A. Cleton
voorzitter Platform Levensbeschouwelijke en religieuze organisaties Rotterdam,
column op persoonlijke titel

Wij weten niet wat er gebeurd is noch hoe het gebeurd is… maar de Opstanding van de Heer is de schepping van een nieuwe dag, de eerste van Gods nieuwe toekomst. In dat geloof en vertrouwen zijn de leerlingen opgestaan uit hun ongeloof, onmacht en verdriet en zijn ze vol vuur op weg gegaan om iedereen deelgenoot te maken van het bijzondere nieuws: de dood heeft niet het laatste woord. […]

Studentenpastoraat010 biedt pastoraat aan studenten van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Ongeacht hun levensbeschouwelijke achtergrond zijn studenten welkom. De kern van het studentenpastoraat is om bij te dragen aan hun persoonlijke vorming, waar het gaat om hun welzijn, zingeving en geloof.

In het studentenpastoraat bedenken we steeds activiteiten die ingaan op de vragen en dilemma’s die spelen voor studenten. De corona-maatregelen hadden zoals op iedereen een grote invloed. Maar voor studenten was het vooral een probleem, omdat ze nog geen vaste kring om zich heen hebben. Ze horen zich juist los te maken van thuis en samen met leeftijdsgenoten uit te zoeken wie ze zijn en waar ze in vertrouwen.

Daarom verloren veel studenten hun motivatie in het voorjaar van 2020. Colleges vielen uit, stages gingen niet door. ‘Valt er wel werk te vinden als ik mijn diploma heb? Waar doe ik het voor?’ vroegen velen zich af. Zeker in de eerste periode was het leven van veel studenten ontregeld.

In reactie daarop ben ik een serie workshops gaan geven over hoe je kunt omgaan met onzekerheid en ontregeling. De studenten konden hun teleurstelling, boosheid en vermoeidheid benoemen en begrijpen. En ze leerden om niet vanuit hun (hoge) verwachtingen naar de huidige situatie te kijken, maar de vraag om te keren: wat vraagt deze situatie nu van mij? Wat moet ik accepteren, wat heb ik te leren? Op dit moment start er elke maand een groepje studenten die in totaal drie keer bij elkaar komen. Een van hen schreef achteraf hoe dat was:

‘Opluchting, de mogelijkheid om gewoon even je hart te luchten. Bij mensen die je niet kent, maar waar het toch zo vertrouwd kan zijn dat er een last van je schouders valt. Zelfs online! Daarnaast is het fijn om over toekomst te praten, hoe gaat het er allemaal uitzien en wat neem ik mee uit dit gesprek? Je kan vrijuit praten, en je wordt gepusht om zelf je eigen proces in gang te zetten (wat heel goed is voor je groei). Het heft in eigen handen nemen, maar met een zetje van Studentenpastoraat010. Ik heb het altijd erg fijn ervaren!’

Hoewel ik mij de start als studentenpastor in Rotterdam anders had voorgesteld is het een bijzondere periode om nu met studenten aan het werk te zijn.

Rob van Waarde | Studentenpastor te Rotterdam.

Waarom zou ik naar de kerk gaan. Zo luidde de titel van een van de verplichte leesboeken bij de praktisch-theologisch opleiding om dominee te mogen worden, in Utrecht. Een heel braaf confessioneel boek, vol met theologische gemeenplaatsen. Als je er daar een paar van onthield kreeg je op tentamen een negen.

De overigens niet eens zo brave hoogleraar die dit boek geschreven had kon niet vermoeden dat zijn vraagstelling nog eens zeer actueel zou worden. Want, inderdaad, waarom zouden we naar de kerk gaan, als er eigenlijk niet zo veel meer aan is in de kerk. Als je je van te voren moet aanmelden en er misschien deze zondag helemaal geen plek voor mij is. Als ik ook in de kerk weer eens mijn handen ritueel moet reinigen. Als ik in mijn eentje op een stoel zit in de leegte, omdat mijn lief al lang heeft afgehaakt. Als, als….

Het gaat niet goed met de kerk, dankzij corona. Het gaat niet goed met de kerkgang, er is bijna in elke kerk plaats over, terwijl de ruimte zo beperkt is gemaakt. En dan moet het nog kerst gaan worden, onze prime-time. Zitten we straks in de kerstnacht weer op de bank thuis, zoals destijds met Pasen? We  hebben het nog niet eens over activiteiten als groepen en kringen, blijft dat al zoomend, daar moet je toch niet aan denken.

Maar een ding moet je deze pandemie na geven: hij dwingt ons, of nodigt ons tenminste uit, om met elkaar te praten over deze vraag: waarom zou ik naar de kerk gaan. En dat gebeurt steeds vaker. In en rond de kerk, tijdens of na de vieringen,  of aan tafel met vrienden bij een borrel of samen eten. Onderweg bij de super als je toch nog weer eens een kerkgenoot treft en vraagt of ‘hij, zij nog gaat’. Voor je het weet storten we ons in de diepte van een gesprek over onze motieven om toch weer (eens) naar een kerk te willen. Waarom kan geloof niet zonder zingen? Wat blijft er achter wege als wij niet zelf onze mond mogen open doen. Wat we over ons geloof, over God, Jezus zingen, kunnen we toch ook gewoon zeggen, of niet.

En: waarom kunnen we niet zonder elkaar om dat geloof vol te houden, en hoe komt het dat je kerkgang zo snel versloft als je elke keer moet reserveren…. Zelfs de vraag wat God voor ons betekent, of hij nog te ervaren valt op die eenzame zondagmorgens. En welke rol Jezus speelt in ons bestaan, nu hij steeds meer van horen zeggen wordt. Veel gesprek dat we anders niet zo maar hadden gehad. Die corona brengt ons tegoed en ons tekort.

Bert Kuipers
Emeritus Laurenspastor,
Rotterdam

De kerk bruist in Rotterdam. In deze column laat Niels de Jong zien hoe de kerken in Rotterdam van betekenis zijn.

In de Pauluskerk kom ik hen dagelijks tegen. Mensen die het niet meer redden. Te weinig geld om van rond te komen, voor jezelf, voor de kinderen. Geen dak meer boven je hoofd, omdat je dat niet meer kon betalen. En mensen met schulden. Altijd weer die schulden. Schulden die je eindeloos gevangen houden en je leven eindeloos onzeker maken. Armoede en schulden, helaas aan de orde van de dag in Rotterdam.

Veel mensen denken dat je nou eenmaal altijd armen en armoede hebt. Vervelend bijeffect van onze kapitalistische samenleving, vooral in perioden van crisis. Sommige mensen ontkennen het bestaan van armoede in Nederland. Het zittende college vond vier jaar geleden, dat Rotterdam de stad moest zijn van en voor stoere hardwerkende Rotterdammers. Er kon worden bezuinigd op het armoedebeleid. Zijn er dan geen arme mensen in Rotterdam?
Het tegendeel is waar. Rotterdam is zo’n beetje de armste stad van Nederland. Ruim 18 procent van de Rotterdammers leeft onder de armoedegrens. Bijna 120.000 mensen. Eén op de vier Rotterdamse kinderen groeit op in armoede. Volgens de Rotterdamse Rekenkamer kampen meer dan 100.000 huishoudens met ernstige schulden; een kwart daarvan kan niet meer worden afgelost. Steeds meer mensen zijn ook langdurig arm.

Armoede is meer dan het niet hebben van geld. Het is vooral iets sociaals. Als je geen geld hebt, kun je niet mee doen. Alles wat jij bent, wat je zou kunnen bijdragen, het doet er niet toe.
Armoede is een vorm van uitsluiting. Mensen worden erdoor in hun bestaan ontkend. Dat is het ergste dat je mensen kunt aandoen, volgens mij. Uit allerlei onderzoek blijkt steeds dat uitsluiting mensen ziek maakt, minder weerbaar, depressief en ongelukkig. En daarbij: mensen uitsluiten, mensen het gevoel geven dat ze er niet bij horen, dat is niet goed. Voor hen zelf niet maar ook niet voor Rotterdam.

Willen we met elkaar zo’n arm Rotterdam? Of willen we een warm Rotterdam? Daar gaat het om in de komende jaren. Rotterdam gaat mij aan het hart, steeds meer. Ik ontmoet prachtige Rotterdammers. Mensen op straat, in de wijken, in de kunst, bij de gemeente, onder de werkgevers, in het onderwijs. Velen vinden, dat het anders moet en anders kan. Zij geloven in Rotterdam. Niet in het harde Rotterdam van ‘zoek het zelf maar uit’. Wel in het zachte Rotterdam van ‘ik voor ons allen’, van ‘hand in hand, kameraden’.
Ik vind daarom dat wij Rotterdammers met elkaar moeten gaan bewegen. Van arm naar warm. Weg van een stad met zo veel arme, uitgesloten mensen. Naar een stad waarin iedereen voelt en weet dat zij of hij erbij hoort. Gewoon, omdat iedere Rotterdammer telt. Gewoon, omdat iedereen iets wil en kan.

Ik zou graag begin volgend jaar de aftrap nemen. De Pauluskerk kan dat niet alleen. Doe mee, meld je aan. Samen staan we sterk.

ds Dick Couvée

(…) in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zevende dag heeft hij gerust om op adem te komen. (Exodus 31:16-17)

Het ging de hele wereld over, de 10 seconden stilte in het nummer Slow Down dat Douwe Bob op het Eurovisiesongfestival ten gehore bracht. Het was een boodschap over onthaasting in onze drukke maatschappij. De Amsterdamse zanger is niet de eerste die deze boodschap laat horen: Lees meer

Het is een mooie warme lenteavond. Op de ZoRobaan, de busbaan tussen Zoetermeer (west) en Rotterdam (metro Rodenrijs) voel je de warmte en hoor je de zomerstilte. De gloednieuwe busbaan slingert zich tussen de groene natuur en de lichtgevende  kassen. Zeven kilometer natuur met allerlei soorten vogels en dieren. Dieren die genieten van rust met in de avond elk half uur een bus die de stilte verstoort. Lees meer

Overal in de stad kun je ze vinden: de internationale kerken van Rotterdam, 170 zijn er in totaal. Waar vroeger de hervormde en gereformeerde en rooms-katholieke traditie het beeld van ‘de kerk’ bepaalden, gebeurt dat nu door een reeks gemeenschappen uit evenzovele landen wereldwijd.  Lees meer